Flexmarkt column oktober 2023

'Een ‘orange card’ voor arbeidsmigranten'

Frank van Gool (OTTO Work Force) pleit in zijn column voor Flexmarkt voor de introductie van een ‘orange card’ voor arbeidsmigranten van buiten de EU. Zo moeten tekorten in cruciale sectoren, zoals de zorg en de techniek, opgelost worden.

Het is de hoogste tijd voor nieuw beleid. En dan heb ik het niet alleen over mijn stokpaardjes, zoals de herinvoering van de uitzendvergunning, strenge maatregelen om malafiditeit tegen te gaan en het ontkoppelen van werken en wonen. Dat moet sowieso nu eindelijk eens goed worden geregeld door een nieuw kabinet. Maar met nieuw beleid bedoel ik iets anders: de tijd van ongereguleerde arbeidsmigratie is voorbij. Ik pleit voor de introductie van een ‘orange card’ voor arbeidsmigranten van buiten de EU om de tekorten op te lossen in cruciale sectoren, zoals de zorg en de techniek.

Deze vergunning kan een uitkomst bieden voor de grote tekorten in cruciale sectoren, zoals de zorg en de techniek.

Binnen de EU kunnen mensen overal aan de slag, maar dit lost niet de tekorten in cruciale sectoren op. Daarom pleit ik voor een vakkrachtenregeling, naast de regeling voor kennismigranten, voor mensen van buiten de EU. Professionals van buiten de EU zouden verplicht moeten beschikken over een ‘oranje kaart’. Deze vergunning kan een uitkomst bieden voor de grote tekorten in cruciale sectoren, zoals de zorg en de techniek. Zo houden we in de toekomst grip op wie hier mogen wonen en werken en garanderen we dat hun verblijf hier tijdelijk is. De oranje kaart zorgt met andere woorden voor functionele, gereguleerde en circulaire arbeidsmigratie.

Functionele arbeidsmigratie
Met functioneel bedoel ik dat de oranje kaart wordt verstrekt wanneer arbeidsmigranten aan de slag gaan in belangrijke sectoren en waar personeelstekorten niet binnen Nederland of de EU kunnen worden opgelost, zoals de zorg, energietransitie en techniek. Gereguleerd betekent dat er heldere regels moeten komen. Om een oranje kaart te verkrijgen moeten migranten de Nederlandse of de Engelse taal machtig zijn. Ook moeten ze gekwalificeerd zijn voor hun vak, huisvesting hebben en vast werk hebben (fulltime, contract voor bepaalde tijd of voor de duur van de oranje kaart). De medewerkers buiten de EU moeten direct een vast arbeidscontract krijgen bij de feitelijk werkgever. Werving moet ethisch zijn, dus alleen vanuit landen waar een overschot is en waar Nederland afspraken mee heeft gemaakt.

Circulaire arbeidsmigratie

Circulair gaat over de terugkeer naar het land van herkomst. De oranje kaart is maximaal vijf jaar geldig. Zodat na afloop van die periode de arbeidsmigrant terugkeert naar eigen land en daarmee de opgedane kennis en kunde en verdiend salaris terug investeert in zijn eigen land. Huisvesting is en blijft een bottleneck. Mijn oproep aan politiek Den Haag is dat gemeenten een taakstellende opdracht moeten krijgen om binnen de arbeidsmarktregio voor tenminste 70 procent van de in die regio werkzame arbeidsmigranten adequate tijdelijke huisvesting te laten organiseren. Door tijdelijke huisvesting met snelle vergunningprocedures in de nabijheid van bedrijven te stimuleren wordt voorkomen dat concurrentie ontstaat met andere doelgroepen die last hebben van de krapte op de woningmarkt. Breng de realisatie van flexwoningen onder de werking van de crisis- en herstelwet, waarmee de doorloop- tijd van de benodigde procedures versneld kan worden.Kortom, Nederland snakt naar krachtdadig leiderschap en wat mij betreft moet dat ook leiden tot nieuw beleid op de arbeidsmarkt. Liever vandaag dan morgen.

Waar theorie en praktijk elkaar raken

Er is iets opvallends aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Terwijl werkgevers in vrijwel alle sectoren moeite hebben om personeel te vinden, staat een grote groep mensen langs de zijlijn klaar om te werken. Volgens het rapport ‘Talenten benutten: het onbenutte arbeidspotentieel van migranten’ van de Adviesraad Migratie uit 2025 gaat het om circa 330.000 mensen. Dat is niet alleen een sociaal vraagstuk, maar ook een economisch gemiste kans.

Waarom lukt het nog niet om dit potentieel volledig te benutten?

Een keten die werkt

De Nederlandse arbeidsmarkt kent al jaren tekorten, ook in sectoren zoals logistiek. Tegelijkertijd is er een grote groep statushouders en asielzoekers die wil werken, maar moeilijk aansluiting vindt. Dat contrast roept een simpele vraag op: hoe zorgen we dat vraag en aanbod elkaar wel vinden? Bij het sorteercentrum voor pakketten van DHL eCommerce in Dordrecht zien we dat dit mogelijk is. Niet als een volledig uitgewerkt model, maar als een traject waarin partijen samen optrekken, ervaring opdoen en blijven verbeteren.

Zonder internationale vakkrachten geen toekomstbestendig energienet

Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland, slaat alarm: er ontbreken nog altijd concrete plannen vanuit Den Haag voor grote maatschappelijke opgaven zoals de woningbouw, energietransitie en infrastructuur. OTTO Global Services deelt zijn zorgen. Op dit moment staan 20.000 bedrijven op de wachtlijst voor een aansluiting op het stroomnet. De energietransitie dreigt vast te lopen op een tekort aan vakkrachten. De politiek moet vaart maken met een goed gereguleerde vakkrachtenregeling, specifiek voor vakmensen van buiten Europa.