Flexmarkt column oktober 2022

‘Borstlap zit ernaast’

In de Troonrede zei Koning Willem Alexander: “Arbeidsmigranten verdienen een fatsoenlijke behandeling.” Op het ABU-congres een week later zei Hans Borstlap: “Arbeidsmigratie is helemaal geen oplossing voor de krapte op de arbeidsmarkt.” Welke van deze twee stellingen is nou juist? Frank van Gool (OTTO Work Force) voelt zich geroepen in zijn column voor Flexmarkt Borstlap’s argumenten te weerlegggen.

‘Met de eerste spreker ben ik het van harte eens; ik had het niet beter kunnen formuleren. Met de tweede spreker ben ik het hartgrondig oneens; hij zit er faliekant naast. Dit najaar komen de eerste Filipijnse verpleegkundigen naar ons land, wat ons betreft een logische volgende stap op het gebied van arbeidsmigratie. De vergrijzing slaat in heel Europa toe, het arbeidspotentieel droogt snel op en voor sommige functies is het daarom nodig om buiten Europa te werven. Dat levert wel een déjà vu op, want net als 20 jaar geleden moet ik ook nu weer aan allerlei overlegtafels en in de media uitleggen dat arbeidsmigratie een must is. Toen ging het om internationale medewerkers uit Centraal en Oost-Europa, nu om werknemers uit Azië. Ik blijf wat dat betreft een soort missionaris, al merk ik wel dat de Europese arbeidsmigratie inmiddels een in grote mate geaccepteerd fenomeen is. Het feit dat zij er zijn levert geen discussie meer op, de wijze van behandeling jammer genoeg nog wel. Vandaar dat ik zo blij was met de woorden van onze Koning. Arbeidsmigranten verdienen een fatsoenlijke behandeling.

Hans Borstlap, voormalig topambtenaar en voorzitter van de Commissie Regulering Werk, tapt uit een ander vaatje. Op het recente ABU-congres noemde hij arbeidsmigratie ‘een verdienmodel uit de jaren ’70, dat paste bij het sturen op lage lonen’. Hij ziet het fenomeen arbeidsmigratie liever geheel verdwijnen, laat staan dat er meer arbeidsmigranten zouden komen. “Denk eens aan de woningen die daarvoor nodig zijn en waar nu al een tekort aan is.”

Ik snap werkelijk niet dat er nog mensen zijn die beweren dat Nederland zonder arbeidsmigratie zou kunnen. Op dit moment is bijna één op de vijf Nederlanders 65 jaar of ouder (19,5%) en staan er ruim drie werkenden tegenover elke 65-plusser. Maar die verhouding zal dalen tot slechts 2,2 werkenden per 65-plusser in het jaar 2060. We hebben niet minder internationale medewerkers nodig, maar juist meer. Om precies te zijn hebben we jaarlijks 50.000 arbeidsmigranten extra nodig anders loopt onze economie compleet vast.
En natuurlijk is huisvesting een uitdaging, maar we lijken niet te beseffen dat ruim 60% van alle internationale medewerkers hier maar tijdelijk (maximaal 5 jaar) werken. Flexibele, tijdelijke huisvesting is de oplossing en die is snel te realiseren als men op bestuurlijk niveau snel de knopen doorhakt.

Ook dat ‘lage lonen argument’ is een drogreden. Internationale medewerkers verdienen hetzelfde als hun Nederlandse collega’s. Tenslotte wordt de grote bijdrage arbeidsmigranten aan de welvaart in ons land vaak vergeten. Van de huidige ruim 3% van het nationaal inkomen groeit de netto bijdrage van arbeidsmigranten tot 2030 naar ruim 4%. We hebben het dan over een bijdrage aan het BNP van 14 tot 20 miljard euro.

Kortom, Nederland kan niet zonder arbeidsmigratie en mensen die iets anders beweren vinden mij op hun pad. Ik ben en blijf tenslotte een missionaris.’

Suggesties

Bekijk meer insights


Wilt u meer weten? Hier vindt u nog enkele relevante nieuwsartikelen. Zo mist u niks meer van wat speelt binnen OTTO.

Van eerste baan naar duurzame loopbaan

Werk wordt steeds vaker gezien als de motor van integratie. Niet alleen vanwege inkomen, maar ook omdat het de plek is waar taal wordt geleerd, netwerken ontstaan en zelfstandigheid groeit. De eerste baan is vaak niet de ideale match met opleiding of ervaring, maar wel een noodzakelijke stap om te beginnen. Juist in die fase speelt uitzendwerk een belangrijke rol. Uit cijfers van het CBS blijkt dat statushouders sneller aan het werk gaan wanneer zij instromen via een uitzendbureau. Uitzendwerk fungeert daarmee als een toegankelijke entree tot de arbeidsmarkt, waarin snelheid, flexibiliteit en begeleiding samenkomen.

Werk als motor voor integratie

Het besef dat werk centraal moet staan in integratie groeit. Dit wordt onderstreept door het recente kabinetsplan om in vier jaar tijd 75.000 extra nieuwkomers aan het werk te helpen. Werk moet daarbij niet langer het eindpunt zijn, maar het uitgangspunt. Het kabinet wil daarom werk een vaste plek geven binnen de inburgering en zelfs al tijdens de asielopvang mogelijk maken. Toch komt die aansluiting nog te vaak niet tot stand. Niet omdat de motivatie ontbreekt, maar omdat systemen en beleid de route naar werk onnodig vertragen.

Van drempels naar doorbraken

Er is iets opvallends aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Terwijl werkgevers in vrijwel alle sectoren moeite hebben om personeel te vinden, staat een grote groep mensen langs de zijlijn klaar om te werken. Volgens het rapport ‘Talenten benutten: het onbenutte arbeidspotentieel van migranten’ van de Adviesraad Migratie uit 2025 gaat het om circa 330.000 mensen. Dat is niet alleen een sociaal vraagstuk, maar ook een economisch gemiste kans.

Waarom lukt het nog niet om dit potentieel volledig te benutten?